แนวทางหรือหลักการตีความกฎหมายในระบบกฎหมายซิวิลลอว์
สิทธิกร ศักดิ์แสง
เมื่อพิจารณาศึกษาถึงหลักการตีความกฎหมายในระบบกฎหมายซิวิลลอว์ กำหนดการตีความตามตัวอักษรควบคู่ไปกับเจตนารมณ์แห่งกฎหมายนั้น ได้วางหลักการวิธีการตีความกฎหมายตามแนวความคิดของ Friedrich Carl Von Savigny ดังนี้
1.การตีความตามหลักภาษา (Grammatical Interpretation) เป็นการตีความโดยพิเคราะห์ถ้อยคำตัวอักษรของกฎหมาย หากมีนิยามไว้เป็นการเฉพาะในกฎหมายเรื่องนั้นต้องตีความไปตามคำจำกัดความที่ได้ให้ไว้และต้องคำนึงถึงความเข้าใจในถ้อยคำนั้นๆ ในขณะที่มีการจัดทำกฎหมายดังกล่าว
2. การตีความโดยอาศัยหลักประวัติศาสตร์ (Historical Interpretation) เป็นการตีความโดยอาศัยความเป็นมาทางประวัติศาสตร์ของกฎหมายนั้น ตลอดจนการพัฒนาสาเหตุอันเป็นที่มาของการจัดทำกฎหมาย เช่น ยกร่างกฎหมาย รายงานประชุมหรืองานเตรียมร่าง เป็นต้น
3. การตีความอย่างเป็นระบบ (Systematic Interpretation) เป็นการตีความโดยคำนึงถึงข้อความ เหตุผลแวดล้อมและความสัมพันธ์เชิงเหตุผลของบทกฎหมายนั้นกับบทกฎหมายทั้งระบบ ซึ่งผู้ตีความต้องเข้าใจว่ากฎหมายมีลำดับชั้นและสอดคล้องเป็นเนื้อเดียวกัน ไม่อาจตีความแตกแยกกันไปคนละทิศคนละทางได้ เช่น หากเป็นประมวลกฎหมายแต่ละมาตราย่อมไม่ขัดหรือแย้งกันเอง แต่จะมีความสัมพันธ์และเป็นเหตุผลกัน ทำให้การตีความสามารถเท้าความถึงกันอย่างเป็นระบบ คำตอบของคำถามหนึ่งๆอาจพบได้จากชื่อหมวดหมู่ของมาตรานั้นเอง
4.การตีความตามวัตถุประสงค์หรือความมุ่งหมาย (Teleological Interpretation) เป็นการตีความโดยการพิเคราะห์วัตถุประสงค์หรือความมุ่งเบื้องหลังของกฎหมายนั้น เช่น อาจดูจากเหตุผลท้ายร่างกฎหมาย เป็นต้น

(อ้างอิงใน รัชนีกร ลาภวณิชา “หลักการตีความกฎหมาย” ใน “หนังสือ 60 ปี ดาราพร” รวมบทความวิชาการ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์ จัดพิมพ์ในโอกาสเกษียณอายุราชการ รองศาสตราจารย์ ดร.ดารราพร ถิรวัฒน์, 2555 หน้า 222-223)