ซาร์ดิเนีย ทำไมคนที่นี่อายุยืน

ความเดิมจากตอนที่แล้วว่าด้วยเรื่อง Blue Zones ดินแดนที่คนอาศัยอยู่อายุยืนเกินค่ามาตรฐาน ซึ่งมีอยู่หลายแห่งทั่วโลก ซึ่งได้พาไปสู่สถานที่แรกคือหมู่เกาะโอกินาวาที่มีอัตราส่วนของคนที่อายุเกิน 100 ปี มากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ด้วยวัฒนธรรมการกินที่ออกไปในแนวทางเกือบจะเป็นมังสวิริตและการกินแค่พอดีอิ่มเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญมาจนปัจจุบัน วันนี้ผมขอมาเที่ยวยังสถานที่ต่อไป แต่ว่าย้ายมาอยู่ที่ในทวีปยุโรปแทน

เกาะซาร์ดิเนีย (Sardinia) ที่ตั้งอยู่ในทะเลเมดิเตอร์เนียน ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของประเทศอิตาลี ซาร์ดิเนียเป็นเกาะที่มีความใหญ่เป็นลำดับที่สอง ซาร์ดิเนียขึ้นชื่อเรื่องของการเป็นสถานที่พักตากอากาศชื่อของทวีปยุโรป เกาะซาร์ดิเนียมีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาและที่ราบสูงต่างจากแผ่นดินใหญ่อิตาลี ซึ่งจากชัยภูมิอันยากแก่การเข้าถึงในอดีตรวมถึงสภาพอากาศที่แตกต่างจนเรียกว่าเป็น micro-continent รวมทั้งมีอารยธรรมของตนเองแต่โบราณที่ชื่อว่า Nuragic civilization ทำให้เกาะซาร์ดิเนียเป็นอะไรที่แตกต่างจากอิตาลีในส่วนอื่นๆเป็นอย่างมาก

จากเกาะซาร์ดิเนีย เดินทางไปยังจังหวัด Ogliastra ที่หมู่บ้านแห่งหนึ่งที่ชื่อว่า Talana หมู่บ้านแห่งนี้ มีจำนวนประชากรไม่ได้มาก แต่ถ้าใครมีอายุเกิน 100 ปี สำหรับที่นี่คือไม่ใช่เรื่องแปลก และที่แปลกมากขึ้นไปอีกคือ ในพื้นที่อื่นๆ ที่คนอายุยืน อัตราส่วนของผู้หญิงต่อผู้ชายที่อายุมากกว่า 100 ปีคือ 5:1 แต่ที่ซาร์ดิเนีย จะอยู่เพียงแค่ 2:1 แปลว่า ผู้ชายที่ซาร์ดิเนียอายุยืนกว่าค่าเฉลี่ยมากถึงมากที่สุด ถ้าเราไปถามคนท้องถิ่นเขาจะบอกเหตุผลของอายุที่ยืนว่ามาจากอากาศที่สะอาดจากบนภูเขาและอาหารที่ส่วนใหญ่มากจาพื้นดินเช่นผัก คำตอบดูเหมือนไม่มีอะไร แต่จริงๆมีอะไรซ่อนอยู่ในนั้นอีกมากมายครับ

คนที่ซาร์ดิเนียโดยเฉพาะในกลุ่มคนที่อยู่ในวัยกลางคนขึ้นไปจนถึงผู้สูงอายุ จะมีไลฟ์สไตล์ประเภที่เรียกว่า “shepherd's lifestyle” หรืออารมณ์ประมาณเป็นคนที่ต้องคอยเลี้ยงดูปศุสัตว์แบบในอดีต ซึ่งจะมีกิจกรรมที่อยู่ในระดับที่ออกกำลังกายชนิดออกแรงน้อยจนถึงปานกลาง (low to moderate exercise) ซึ่งหัวใจจะเต้นในระดับโซน 2 หรืออารมณ์ประมาณเดินเร็ว ซึ่งเป็นระดับการออกแรงที่ไม่ได้ใช้ร่างกายอย่างหักโหมแต่เผาผลาญไขมันได้เป็นอย่างดีรวมทั้งรักษาระดับการใช้พลังงานต่อวันอย่างต่อเนื่อง (การออกกำลังกายโซน 2 คือ การออกกำลังกายที่ทำให้หัวใจเต้นที่ 60-70% ของอัตราการเต้นหัวใจสูงสุดของเรา คิดมาจาก เอา 220 - อายุของเรา เช่น ถ้าเราอายุ 30 ปี จะได้อัตราการเต้นสูงสุดคือ 190 ถ้าคิดเป็น 70% ก็คือ 133 ครั้งต่อนาทีนั่นเองครับ แปลว่า ยิ่งอายุเยอะ ตัวเลขนี้ก็จะค่อยๆลดลงมาเรื่อย)

ประเด็นต่อมาคือ สังคมของคนซาร์ดิเนีย ผู้สูงอายุจะไม่ได้ไปอยู่ในบ้านพักคนชราหรือสถานที่ๆรัฐจัดให้ แต่จะอยู่ในอาศัยในบ้านหลังเดิมคอยดูแลความเป็นไปของสมาชิกรุ่นหลัง ให้ความรู้แก่หลานหรือเหลน ทำให้ผู้สูงอายุเหล่านี้ยังคงมีพันธะผูกพันกับครอบครัวอย่างเหนียวแน่น สุขภาพจิตจึงดีมากๆ และอย่างต่อมาคือประเด็นที่สำคัญคือ สิ่งที่คนซาร์ดิเนียกินเป็นประจำนั้น คืออะไร

อาหารแบบเมดิเตอร์เนียน (Mediterranean diet) เป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่เราควบคุมได้ นอกเหนือไปจากสภาพสังคมที่ไม่วุ่นวาย สังคมที่อยู่กันแบบอาศัยเกื้อกูลกัน สังคมที่อยู่กันแบบหมู่บ้านใหญ่ มีเพื่อนบ้านคอยเรียกหาอยู่ตลอดเวลา อาหารแบบเมดิเตอร์เรเนียนเป็นหนึ่งในรูปแบบที่ย้อนกลับไปสู่ธรรมชาติ

คนซาร์ดิเนียมักจะทานผักเป็นอาหารจานหลัก และถ้าจะกินแป้งก็มักจะได้แป้งที่มาจากขนมปังซาวโดวจ์ (Sourdough) ซาวโดวจ์ คือ ขนมปังที่ถูกทำให้ขึ้นฟูด้วยการหมักแป้งกับยีสต์ในธรรมชาติที่เราเพาะขึ้นเอง โดยอาจจะเพาะยีสต์จากผลไม้ เป็นต้น ไม่ใช่ยีสต์จากโรงงานอุตสาหกรรมแบบในปัจจุบัน ซึ่งในยีสต์ธรรมชาตินั้นมีแบคทีเรียและเอนไซม์ที่ไปช่วยย่อยสารอาหารต่างๆที่แตกต่างออกไป

นอกจากนี้คนซาร์ดิเนียยังทานพืชตระกูลถั่วเสริมเข้าไปเป็นอีกแหล่งพลังงานเช่นกัน โดยเฉพาะ อัลมอนด์ (Almond) และ วอลนัท (Walnut) ซึ่งถั่วสองชนิดชนิดนี้ขึ้นชื่อว่ามี กรดไขมันไม่อิ่มตัวชนิดพันธะเดี่ยว (monounsaturated fatty acid) ในสัดส่วนที่สูงกว่าถั่วชนิดอื่นๆ และที่สำคัญคือ พวกเขากินชีส (Cheese) ที่ทำมาจากผลิตภัณฑ์นมสัตว์โดยตรงเช่น แพะ หรือ แกะ เพื่อเป็นแหล่งโปรตีนที่สำคัญ (ต้องแยกระหว่าง ชีส กับ เนย ออกจากกันก่อนนะครับ เนย คือ ไขมันที่ได้จากกระบวนการแยกไขมันออกจากนมสด แต่ชีสคือนมสดแท้ๆ ที่อุดมด้วยโปรตีนที่ถูกนำมาผ่านกระบวนการให้จับตัวเป็นก้อนหรือเป็นแผ่น) โดยคนซาร์ดิเนียถือว่าเป็นกลุ่มคนที่ทานเนื้อสัตว์น้อยมาก มีเพียงบางส่วนที่อาศัยริมทะเลที่ทานปลาเป็นแหล่งโปรตีนเสริม

จุดเด่นอีกอย่างของอาหารแบบเมดิเตอร์เรเนียน คือ น้ำมันมะกอก (Olive oil) ซึ่งเป็นน้ำมันสำคัญที่ใส่ในอาหารโดยเฉพาะอย่างยิ่ง กรดไขมันไม่อิ่มตัวเชิงซ้อน (Polyunsaturated Fat) กรดไขมันไม่อิ่มตัวเชิงเดี่ยว (Monounsaturated Fat) ที่จะช่วยลดระดับไขมันเลว (LDL) ในร่างกายลง ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดโรคจากระดับไขมันในเลือดสูงอย่างโรคหัวใจอันเป็นผลต่อเนื่องตามมา

มาถึงตรงนี้จะเห็นว่า อาหารแบบเมดิเตอร์เรเนียน เป็นอาหารที่อุดมไปด้วยไขมันทั้งนั้น แต่ส่วนใหญ่เป็นไขมันชนิดดี ไขมันที่ร่างกายไม่สามารถสังเคราะห์ได้เอง และเป็นไขมันที่มาจากธรรมชาติไม่ผ่านการสังเคราะห์เกือบทั้งหมด ดังนั้นการจะกล่าวโทษไขมันว่าเป็นตัวร้ายอาจจะต้องมองใหม่ถ้าเรามาดูผลลัพธ์ของสังคมซาร์ดิเนียครับ

นอกจากนี้ คนซาร์ดิเนีย ยังดื่มไวน์แดง (red wine) เป็นประจำ โดยเฉลี่ยดื่มที่ 0.5 ลิตรต่อสัปดาห์ คิดเป็นประมาณ 1 แก้ว/วัน ถามว่าไวน์แดงช่วยเรื่องอายุยืนได้อย่างไร ในไวน์แดงจะมีสารกลุ่ม polyphenol ที่ชื่อว่า resveratrol ซึ่งเป็นสารที่ถูกสังเคราะห์โดยพืชที่อยู่ในภาวะขาดสารอาหารและมีการติดเชื้อรา (หรือกระบวนการบ่มไวน์นั่นเองครับ) โดยเจ้าสาร resveratrol ถือว่าเป็นสารในกลุ่มต้านอนุมูลอิสระสามารถพบได้ในเปลือกขององุ่นแดงและขาว แต่จะพบมากในองุ่นแดง ซึ่งไวน์แดงเป็นอาหารที่คนในแถบเมดิเตอร์เรเนียนทานอยู่เป็นประจำพร้อมกับมื้ออาหารซึ่งที่ซาร์ดิเนียก็เช่นกัน แน่นอนว่าปริมาณที่กินมีส่วนสำคัญอย่างมากครับ กินมากกว่านี้จะถือว่าเป็นโทษ

จะเห็นว่าด้วยหลายๆปัจจัยที่เกิดขึ้นพร้อมๆกันเป็นเวลานาน ไม่ได้จากเพียงสิ่งใดสิ่งหนึ่งเพียงอย่างเดียว ที่ทำให้สังคมของขาวซาร์ดิเนียถือว่าเป็นอีกพื้นที่มีคนอาศัยอยู่อายุยืนมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ซึ่งปัจจัยทางสังคมบางอย่างเราในเมืองอาจจะนำมาปรับใช้ได้ยาก แต่เรื่องของอาหารสไตล์เมดิเตอร์เรเนียนสามารถนำมาใช้กับเราได้ในบางส่วนของชีวิตแน่นอนครับ

ชื่อจังหวัด Ogliastra ที่กล่าวถึงนั้นตั้งตามชื่อของต้นมะกอกที่ชื่อว่า olivastri โดยต้นมะกอกต้นนี้ไม่อายุอานามมา 3 พันปีแล้วครับ

目前下落不明，薩丁尼亞島警方一問三不知，外電指他可能被引渡回西班牙!
- - - - -
💥即時新聞搶先看，下載Newtalk新聞APP就對了！https://tinyurl.com/v8n5se9

Blue Zone สถานที่ๆคนอาศัยอยู่อายุยืนกันทุกคน

แนว Blue Zone คือแนวเขตพื้นที่ๆ ผู้คนที่อาศัยอยู่มีอายุเฉลี่ยที่มากกว่า 90 ปี และมีไม่น้อยที่อายุขัยทะลุเกิน 100 ปีขึ้นไป เป็นพื้นที่ๆคนในพื้นที่มีโรคประจำตัวเช่น ความดันโลหิต ไขมันในเลือด หรือโรคเรื้อรังต่างๆถือว่าต่ำกว่าพื้นที่อื่นๆของโลก ผมนำข้อมูลมาจากหนังสือเรื่อง Super Fuel ของ Dr.Macola ลองอ่านกันดูนะครับ

พื้นที่ Blue Zone ที่ระบุมีไว้ 5 สถานที่ดังนี้คือ
1.) เกาะโอกินาวา ประเทศญี่ปุ่น
2.) เกาะซาร์ดิเนีย (Sardinia) ประเทศอิตาลี
3.) โลมา ลินดา (Loma Linda) รัฐแคลิฟอเนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา
4.) แหลมนิโคยา (Nicoya Peninsula) ประเทศคอสตาริกา
5.) อิคาเรีย (Ikaria) ประเทศกรีซ

ก่อนจะไปสู่ประเด็นอื่นๆ สิ่งที่ 5 คนในสังคมนี้มีเหมือนกันคือ พวกเขาไม่ค่อยสูบบุหรี่ มีกิจกรรมทางร่างกายค่อนข้างเยอะ ให้ความสำคัญกับครอบครัวและสังคมเป็นลำดับแรกๆ และสิ่งสุดคือ อาหารที่พวกเขากิน เขากินโปรตีนกันไม่มากในแต่ละวัน และที่สำคัญคือโปรตีนส่วนใหญ่ไม่ได้มาจากเนื้อสัตว์ครับ

โอกินาว่า (Okinawa) ทำไมคนที่นี่ถึงอายุเกิน 100 ปี

จากข้อมูลปี ค.ศ.2017 เกาะโอกินาวาแห่งญี่ปุ่นมีอัตราส่วนคนที่อายุเกิน 100 ปี ถึง 39.5 ต่อ 100,000 คน โดยผู้ชายมีอายุขัยเฉลี่ย 84 ปี และผู้หญิงมีอายุขัยเฉลี่ยพุ่งไปถึง 90 ปี (ค่าเฉลี่ยของโลกคือ 6.2:100,000)

โดยเมื่อเราไปลงดูอาหารของคนโอกินาวา จะพบว่าเป็นกลุ่มคนที่ทานพืชผักเยอะมาก โดยเฉพาะสารอาหารกลุ่มคาร์โบไฮเดรตนั้นมาจากพืชผักถึงราวๆ 80% (อีก 20% มาจากข้าว) โดยพืชผักที่ว่านั้นก็คือ มันเทศ (sweet potato) และกลุ่มพวกถั่วต่างๆ (legume) ซึ่งคาร์โบไฮเดรตพวกนี้มีใยอาหาร (fiber) ในสัดส่วนที่สูงทำให้อิ่มท้อง นอกจากนี้ยังมีสาร Anthocyanin ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระชั้นดีจำนวนมากครับ และเป็นผลจากพื้นที่ของเกาะโอกินาวาที่อยู่ในเขตกึ่งเขตร้อน (Subtropical) จึงส่งผลให้ปลูกมันเทศได้เกือบจะตลอดทั้งปีมาเป็นหลายศตวรรษแล้วครับ

ความแตกต่างที่สำคัญอย่างต่อมาของอาหารคนโอกินาวา คือ ปริมาณของเนื้อสัตว์ที่กินต่อวันนั้นถือว่าค่อนข้างน้อย (ในอดีตนั้นน้อยจนมาถึง 1% ของสัดส่วนพลังงานทั้งหมด และได้โปรตีนจากผักเกือบทั้งหมด จนอาจจะเรียกได้ว่าคนโอกินาวาเป็นมังสวิรัตก็ได้ครับ) และถ้าจะกินเนื้อสัตว์จริงๆ เช่น เนื้อหมู ก็จะเป็นหมูที่เลี้ยงไว้ตามทุ่ง (free range) หมูที่กินหญ้าตามธรรมชาติเป็นอาหาร ไม่ได้เป็นหมูที่อยู่ตามในระบบโรงเลี้ยงกินอาหารเม็ดจากโรงงานอุตสาหกรรม (ซึ่งเนื้อหมูที่เลี้ยงแบบตามทุ่ง จะมีสัดส่วนของกรดไขมันโอเมก้า-3 ที่สูงกว่า คือ มีไขมันดีมากกว่าโปรตีนทั่วไป)

เหนือขึ้นไปอีก ด้วยความที่อยู่ใกล้ทะเล คนโอกินาวาจึงกินสาหร่ายทะเล (seaweed) ที่เรียกว่า คมบุ Kombu เยอะมาก ซึ่งสาหร่ายทะเลเหล่านี้มีใยอาหารสูงมาก รวมถึง กรดไขมันโอเมก้า-3 คือ EPA และ DHA ในสัดส่วนที่สูงเช่นเดียวกัน ซึ่งเราไม่สามารถได้ง่ายๆตามอาหารทั่วไป

ทีนี้หลายๆคนก็คงจะสงสัยว่า กินโปรตีนน้อยขนาดนี้อยู่รอดมาได้อย่างไร ต้องย้อนไปดูว่าด้วยขนาดของรูปร่างคนโอกินาวาที่ไม่ได้สูงใหญ่เป็นทุนเดิม ถ้าเทียบกับตะวันตก ทำให้การความต้องการพลังงานขั้นต่ำจึงไม่ได้สูง และขนาดกล้ามเนื้อถือว่าไม่ได้เยอะ คนโอกินาวาจึงทานอาหารด้วยพลังงานเฉลี่ยเพียงราวๆ 1,900 กิโลแคลอรีในสัดส่วนของโปรตีนที่น้อย ซึ่งต่ำกว่าค่ามาตรฐานที่ราวๆ 2,000 กิโลแคลอรีขึ้นไป หากสังเกตุอาหารญี่ปุ่นจะเห็นว่าส่วนใหญ่จะมาเป็นถาดหรือถ้วยเล็กๆ อย่างไรก็ตามข้อมูลนี้ไม่สามารถนำไปเทียบกับคนที่ออกกำลังกายหรือเล่นกล้ามได้ แต่ใช้เป็นข้อมูลในการวางแผนอาหารสำหรับคนทั่วไปที่ไม่ได้เล่นกล้ามได้

แล้วปลาละ โอกินาวาเป็นหมู่เกาะตั้งอยู่กลางทะเล แต่ทำไมคนโอกินาวาถึงไม่ได้กินปลาเป็นอาหารหลัก ต้องมีคำถามนี้เกิดขึ้นอย่างแน่นอน เพราะคนญี่ปุ่นเป็นชาติที่กินปลาเยอะมาก ต้องย้อนกลับไปในอดีตที่โอกินาวาคือพื้นที่ของอาณาจักรริวกิว (Ryukyu Kingdom) ซึ่งไม่ใช่วัฒนธรรมแบบคนญีปุ่นมาตั้งแต่อดีต แต่กลับได้อิทธิพลด้านอาหารมาจากอาณาจักรจีนหรือจากภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ต่อมา ปลาที่อาศัยอยู่ในหมู่เกาะโอกินาวานั้นมีสายพันธุ์ที่ไม่หลากหลาย และด้วยอุณหภูมิที่สูงเกือบตลอดทั้งปี มีฤดูหนาวที่สั้น (และไม่ได้หนาวกว่ายอดดอยบ้านเราสักเท่าไร) การเก็บอาหารสดไว้ตั้งแต่อดีตมาจึงไม่ใช่ที่คนที่นี่ทำกัน และซาซิมิจึงไม่ใช่อาหารจานหลักนั่นเองครับ

สุดท้ายนี้ที่สำคัญ คนโอกินาวา มีวัฒนธรรมการกินที่เรียกว่า ฮารา ฮาชิ บู Hari Hachi Bu ที่หมายถึงว่า หยุดกินก่อนที่จะรู้สึกอิ่ม หรือกินให้ถึงจุดที่ไม่รู้สึกหิวอีก กินแค่ประมาณ 80% ของกระเพาะอาหารถ้าคิดง่ายๆ ถามว่าเราจะรู้ได้อย่างไรว่ากินมาถึง 80% แล้วก็ต้องบอกว่าคนโอกินาวาได้ฝึกฝนการกินแบบมีสติ (mindfulness eating) มากันหลายชั่วอายุคน ซึ่งคนแบบเราเองก็สามารถทำได้แต่ต้องฝึก

I am full ฉันอิ่มแล้ว กับ I am no longer hungry ฉันไม่หิวแล้ว

สองคนน้ำดูเหมือนจะคล้ายกัน แต่จริงๆ อาจจะไม่เหมือนกัน ผมขอฝากไว้ทิ้งท้ายครับ 😊 สำหรับอีก 4 สถานที่ขอเก็บไว้เขียนต่อในคราวต่อไปครับ

加入頻道以獲取豆點 emoji：
https://www.youtube.com/channel/UCcFW4sgxgc1pb5ssbNw9hsg/join

材料表／文字食譜 https://www.beanpanda.com/146025

百得利清淡橄欖油及特純橄欖油組合 https://bit.ly/2RGQfva

沙丁魚的骨很細，肥丁很笨不會吐骨，以前做過沒化骨的沙丁魚罐頭，好吃但有點狼狽。有一次發生了一個小意外，用這個做法，魚骨竟然變得鬆軟可以吃。自己做沙丁魚罐頭低鈉，適合不同年齡層的人，不用挑刺就像吃罐頭一樣，真是太爽了。這裡處理魚的方法，還適用魚骨幼細的小魚，鯖魚、秋刀等都可以製作。

沙甸魚最初在意大利薩丁尼亞島（Sardinia）捕獲而得名，肉質鮮嫩甘甜，油脂豐富。可煎、烤、風乾、鹽醃、熏製、製魚粉或魚油。沙甸魚含有豐富 DHA，有「聰明魚」之稱，常吃沙甸魚能促進大腦發育，提高記憶力及學習能力，有助兒童智力發育，亦能降低老年人患老腿化症的風險。此外，其 OMEGA-3 脂肪酸，能預肪膽固醇過高及心血管疾病。豐富的鈣質老少咸宜，營養價值很高。

【更正】
感謝＠pakng1218 提供的資訊，抱歉我沒核實魚的資料
影片裡新鮮沙丁魚正確的名稱是「紅尾冬」
Pterocaesio digramma (Bleeker, 1864)
雙帶鱗鰭烏尾鮗 F371 Caesionidae 烏尾鮗科

_____________________________________________
如果大家想表達對肥丁的支持，快來加入頻道會員 http://bit.ly/3sfZGiY
或加入肥丁 Patreon https://www.patreon.com/beanpandacook

? 更多無添加健康食譜 Check out 600+ healthy recipes at beanpanda.com

? 商務合作 business@beanpanda.com 請洽 唐先生 Mr Gary Tong
? WeChat ID: Gary_DT

【YouTube】 https://goo.gl/rBq3rJ
【Facebook 臉書粉絲團】https://goo.gl/o1cF4S
【IG】 https://goo.gl/b4TXil
【Pinterest】 https://goo.gl/uPMvaK

【B站】https://space.bilibili.com/11725121
【微博】 http://www.weibo.com/809031472
【微信群】beanpandacook （註明油管來加群）
【Youku】http://i.youku.com/beanpandahk
【QQ交流群】6263695
【西瓜】https://www.ixigua.com/home/3614802692812189
【抖音】beanpandacook

肥丁的料理書
?《就愛那抹綠！抹茶食光：輕食×飲品×冰品×甜點，38種甘醇微苦的美味提案》
【繁體】博客來 http://bit.ly/36nAU7s

?《100%幸福無添加！肥丁手作點心》
【繁體】博客來 https://goo.gl/58VK1y
【简体】當當 http://product.dangdang.com/27870465.html

天然。真食。原味
安靜的廚房日記 在生活中發現美

#ASMR #沙丁魚 #sardine

Lo Struscio - The Art of Italian Slow Living..

♡SUBSCRIBE FOR WEEKLY VIDEOS 訂閱我的頻道你不會後悔☺
► http://bit.ly/SubscribeToEmi

This video is in collaboration with Clarins
#精華油唇膏 #最愛顯色油彩唇 #JoliRougeLacquer #ClarinsHK

♡ADD ME ON 成為我的朋友☺
Instagram: @EmiWong_
► https://www.instagram.com/emiwong_
Facebook: @Emi Wong
►https://www.facebook.com/EmiWongg

♡HELP ME TRANSLATE MY VIDEOS 觀眾朋友有時間可以幫我加字幕, 非常感激!☺
http://www.youtube.com/timedtext_cs_panel?tab=2&c=UCvGEK5_U-kLgO6-AMDPeTUQ

♡WATCH MORE VIDEOS (PLAYLISTS)
VLOGS ► http://bit.ly/EmiVlogs
WORKOUTS ► http://bit.ly/WorkoutWthEmi
BEGINNER WORKOUTS ► http://bit.ly/BeginnerWorkoutsWithEmi
FITNESS & DIET TIPS ► http://bit.ly/FitnessDietTipsWithEmi
EAT (FOOD VLOGS!) ► http://bit.ly/EatWithEmi
TRAVEL ► http://bit.ly/TravelWithEmi
RECIPES ► http://bit.ly/CookWithEmi
FUN CHALLENGES ► http://bit.ly/ChallengesWithEmi
MAKE UP & FASHION ► http://bit.ly/MakeUpFashionWithEmi
廣東話片 Videos in Cantonese ► http://bit.ly/CantoneseVideosEmi
有中文字幕的片 With Chinese Subtitles ► http://bit.ly/ChineseSubtitlesEmi

♡INTRO SONG: Aarre - When We Were Young (ft. Reece Lemonius)