18歲以下該禁了吧？「甘草止咳水」又惹禍

2019/01/08 12:01

陳進男／藥師

看到新聞報導有位媽媽在《臉書》分享自己孩子的經歷，表示因為小孩半夜不斷咳嗽，阿公阿嬤心疼寶貝金孫生病，於是拿「甘草止咳水」給孩子服用，沒想到隔天下午小孩卻在幼稚園時卻突然大哭、抽蓄、狂冒汗，甚至還因此休克陷入昏迷！

看到這樣的案例其實相當令人遺憾，首先仍建議政府仍需持續宣導，有病看醫師、用藥問藥師，千萬不要再隨意拿自己的藥給他人使用。

以此次的案例，甘草止咳水中由於含有鴉片酊（Opium Tincture），其中所含成分如可待因（Codeine），由於其呼吸抑制等副作用，目前許多先進國家已禁止12歲以下、孕婦、呼吸功能不全患者使用，我國食藥署也在2017年公告含有該成分的非處方藥品，禁止使用於未滿12歲及哺乳婦女，12至18歲呼吸功能不全的兒童，也應經醫師診治後處方才能使用。

並且，國外已有超過20名12歲以下孩童因使用可待因致死的案例，美國食品藥物管理署也於去年提高至18歲以下禁止使用，其所主張的理由除了使用可待因的風險性之外，也考量仍有其他可替代的藥品如dextromethorphan及benzonatate等藥品。

因此，建議我國食藥署可卓參國外的經驗，若國內已有相關替代藥品許可證，在有其他替代藥品的前提下，考慮禁止孕婦及18歲以下嬰幼兒及青少年使用相關藥品，並要求廠商限期改包裝及加註警語，以維護國民健康及用藥安全。仍再提醒民眾也要注意自身用藥不得隨意給予他人使用，也不要隨意使用他人的藥品，若有任何用藥問題，也應就近詢問藥師或醫師為宜。

https://tw.news.appledaily.com/forum/realtime/20190108/1496713

我國食藥署公告https://www.fda.gov.tw/TC/newsContent.aspx?cid=3&id=22319

美國FDA公告https://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/ucm590435.htm

กด Subscribe ติดตามทาง YouTube ช่วยแชร์ด้วยบอกต่อเล่าต่อ เขียน comment มาคุยกันบ้าง

A1 151260 ยาแก้ไอ ไอวอริน ปริมาณสุทธิ 60 ml
ยาแก้ไอ
การไอถือเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เนื่องจากเป็นกลไกในการกำจัดสิ่งแปลกปลอมออกจากหลอดอาหารหรือระบบทางเดินหายใจ แต่อาการไอที่เกิดจากคอแห้ง และการระคายคอมักทำให้เกิดอาการเจ็บปวด และก่อให้เกิดความรำคาญ รวมถึงอาการไอแบบมีเสมหะที่มีอาหารไออย่างต่อเนื่อง และรุนแรง อาจทำให้เกิดการปวดเจ็บ และการอักเสบของหลอดลม และหลอดอาหารได้ ดังนั้น ผู้ป่วยส่วนใหญ่จึงมักซื้อยามารับประทานเพื่อลดอาการไอ และกำจัดเสมหะที่เป็นสาเหตุขอการไอให้น้อยลง

สรรพคุณยาแก้ไอ
– บรรเทาอาการไอ ทำให้ชุ่มคอ ช่วยละลายเสมหะ และขับเสมหะ สำหรับผู้ป่วยที่ไอแบบมีเสมหะ
– บรรเทาอาการไอ และทำให้ชุ่มคอ สำหรับผู้ป่วยที่ไอแบบไม่มีเสมหะ จากสาเหตุต่างๆ เช่น หลอดลมอักเสบ ไอจากโรคหวัด ไอจากวัณโรค เป็นต้น

ชนิดยาแก้ไอ
โดยทั่วไปตัวยาที่เป็นส่วนประกอบของยาแก้ไอ ได้แก่
1. ยากดอาการไอ (cough suppressant)
2. ยาขับเสมหะ (expectorant)
3. ยาละลายเสมหะ (mucoregulator หรือ mucolytic)

kei

ยาแก้ไอ แบ่งตามลักษณะการออกฤทธิ์ แบ่งเป็น 2 แบบ คือ
1. ยากดอาการไอ
ตัวยาออกฤทธิ์กดอาการไอ แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ
1.1 ยาแก้ไอที่ออกฤทธิ์ทำให้เสพติด (Narcotic Antitussives)
เป็นยาแก้ไอที่ออกฤทธิ์กดอาการไอ หากใช้ในระยะเวลานาน และต่อเนื่องจะทำให้เกิดการเสพติด สารที่ใช้เป็นส่วนประกอบในการออกฤทธิ์ ได้แก่ Codeine, Opium (ในรูป camphorated opium tincture) และ Hydrocodone เป็นต้น

1.2 ยาแก้ไอที่ไม่ออกฤทธิ์ทำให้เสพติด (Non-Narcotic Antitussives)
เป็นยาแก้ไอที่ออกฤทธิ์กดอาการไอ เมื่อใช้ในระยะเวลานาน และต่อเนื่องจะไม่ทำให้เกิดการเสพติดเหมือนยาในกลุ่ม Narcotic Antitussives สารที่ใช้เป็นส่วนประกอบในการออกฤทธิ์ ได้แก่ Dextromethorphan, Benzonatate และ Noscapine เป็นต้น

2. ยากำจัดเสมหะ
ตัวยาออกฤทธิ์ลด และกำจัดเสมหะ แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ
2.1 ยาขับเสมหะ (Expectorant)
เป็นยาแก้ไอที่ออกฤทธิ์กระตุ้นให้เซลล์เยื่อบุทางเดินหายใจบริเวณหลอดลมหลั่งสารคัดหลั่งมากขึ้น หรือออกฤทธิ์กระตุ้นประสาทรับความรู้สึกที่กระเพาะอาหารเกิดกลไกการตอบสนองให้มีการหลั่งน้ำ และเมือกมากขึ้น เพื่อช่วยให้เสมหะลดความเหนียวลง และกระตุ้นการหดตัวของกล้ามเนื้อบริเวณทรวงอก และหน้าที่เพื่อผลักดันเสมหะให้ออกทางช่องปากได้ง่ายขึ้น ยาที่ใช้ในกลุ่มนี้ ได้แก่ Guaiphenesin, Hydriodic Acid, Ammonium Chloride, Potassium Iodine, Ipecacuanha และ Iodinate Glycerol เป็นต้น

2.2 ยาละลายเสมหะ (Mucolytic)
เป็นยาแก้ไอที่ออกฤทธิ์ทำลายแรงยึดเหนี่ยวระหว่างโมเลกุลในเสมหะ ทำให้เสมหะไม่เหนียวข้นหรือไม่จับตัวกันเป็นก้อน เสมหะมีลักษณะเหลวใส สามารถเคลื่อนออกจากหลอดลมได้ง่ายขึ้น หรือสามารถไอผลักดันเสมหะออกได้ง่ายขึ้น ยาในกลุ่มนี้ ได้แก่ Bromhexine, Acetylcysteien, Ambroxol และ Methylcysteien เป็นต้น (กรอุมา ลาภานุพัฒน์, 2554.)(1)

ยาแก้ไอชนิดผสม Codeine
ยาแก้ไอที่มีส่วนผสมของสาร Codeine จัดเป็นกลุ่มยาแก้ไอที่เกิดอาการเสพติดของผู้รับประทานได้ เนื่องจากสาร Codeine เป็นสารอัลคาลอยด์ที่สกัดได้จากฝิ่น เพราะสารชนิดนี้ไม่มีการผลิตสังเคราะห์ขึ้น เนื่องจากมีการใช้อย่างจำกัด และใช้ในปริมาณน้อยมากจึงไม่คุ้มค่าสำหรับการผลิต จำเป็นต้องใช้สารที่สกัดได้จากฝิ่นแทน ซึ่งปัจจุบัน Codeine ที่ใช้ในวงการแพทย์ส่วนใหญ่จะมาจากการสกัดจากฝิ่น ด้วยวิธี Methylation ใน Phenolic hydroxyl group ของมอร์ฟีน กระบวนการสกัดมีการเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างโมเลกุลน้อยทำให้ Codeine ออกฤทธิ์เหมือนมอร์ฟีน

Codeine ที่ใช้เป็นส่วนผสมเป็นสารในกลุ่มโอปิออยด์ (opioid) ใช้ออกฤทธิ์ระงับอาการปวด และระงับอาการไอ สารนี้สามารถถูกทำลายที่ตับ และขับออกทางปัสสาวะ บางส่วนสามารถเปลี่ยนเป็นมอร์ฟีนได้เมื่อเข้าสู่ร่างกายจึงมักตรวจพบมอร์ฟีนในปัสสาวะสำหรับผู้ที่รับประทานยาแก้ไอชนิดนี้

Codeine จัดเป็นสารเสพติดชนิดที่ 2 ตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 ที่ออกฤทธิ์กดระบบประสาทส่วนกลาง จึงนิยมนำมาใช้ในทางการแพทย์ ซึ่งส่วนใหญ่จะใช้ผสมในยาแก้ไอทั้งยาชนิดแคปซูล ยาชนิดเม็ด และยาชนิดน้ำ เพื่อระงับอาการปวดหรือระงับอาการไอ

ข้อควรระวัง
1. การใช้ยาแก้ไอชนิดที่ผสม Codeine ต่อเนื่องเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดการดื้อยาจนทำให้ต้องใช้ในปริมาณที่สูงขึ้น เป็นผลทำให้เกิดการเสพติดยาตามมา ดังนั้น การรับประทานยาแก้ไอชนิดที่มีส่วนผสม Codeine จึงไม่ควรใช้ติดต่อกันนานเกิน 7 วัน
2. การใช้ยาแก้ไอ โดยเฉพาะชนิดที่ผสม Codeine อาจทำให้เกิดอาการง่วงซึม จึงควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะหรือทำงานใกล้กับเครื่องกลหนัก ทำงานในที่สูงหรือเสี่ยงกับสารเคมีหลังการรับประทานยาแก้ไอ
3. ไม่ควรรับประทานยาแก้ไอร่วมกับอาหารหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ เพราะอาจทำให้เกิดการง่วงซึมเพิ่มมากขึ้น
4. หลีกเลี่ยงการใช้ยาแก้ไอกับหญิงตั้งครรภ์ และเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 6 ปี อย่างเด็ดขาด
5. หลีกเลี่ยงการใช้ยาแก้ไอกับผู้ป่วยที่เป็นโรคหอบหืดหรือมีอาการหายใจลำบาก




ยาแก้ไอ, ยาแก้ไอแพง, ยาแก้ไอมะตูม, ยาแก้ไอฝาแดง, ยาแก้ไอมะขามป้อม, ยาแก้ไอbm, ยาแก้ไอตัวใหม่, ยาแก้ไอสมุนไพร, ยาแก้ไอน้ําดํา, ยาแก้ไอปลอม