打鐵趁熱！
送上台大物理系莊學長提供的「物理大餐」Part 2️⃣！
———————————————————————
⛓ 俐媽英文教室—物理單字篇part 2(古典物理學常用英文詞彙)：

🧲 Classical physics 古典物理學
⭐️ 運動
1. kinematics (n.) 運動學 / dynamics (n.) 動力學
2. motion (n.) 運動
(運動學探討: translational (位置轉換)、rotational (轉動)、vibrational (震動) 等)
3. point particle (n.) 質點
4. trajectory (n.) 軌跡 (⚠️ -ject: shoot)
5. vector (n.) 向量 / scalar (n.) 純量
6. position (n.) 位置 (⚠️ pos: put)
7. displacement (n.) 位移 / distance (n.) 路徑長
8. velocity (n.) 速度 / speed (n.) 速率
9. acceleration (n.) 加速度
10. jerk (n.) 急跳度
11. average (a.) 平均的 / instantaneous (a.) 瞬間的 / constant (a.) 固定的
12. projectile motion (n.) 拋體運動
13. circular motion (n.) 圓周運動(⚠️ circum: around)
14. angular velocity (n.) 角速度
15. angular acceleration (n.) 角加速度
16. centripetal acceleration (n.）向心加速度

⭐️ Newtonian mechanics (classical mechanics) 牛頓力學
(Newton’s 3 laws)
17. inertia (n.) 慣性
18. force (n.) 力
* friction (n.) 摩擦力 (kinetic + ~ 動摩擦力 / static + ~ 靜摩擦力)
* tension (n.) 張力 / drag (force) (n.) 阻力 / gravity (n.) 重力
19. free-body diagram (n.) 力圖分析
20. equilibrium (n.) 平衡(⚠️ equi: equal)
* stable 穩定 / unstable 不穩定 / neutral 隨遇 (中性) + ~

⭐️ 能量、動量與彈碰
21. work (n.) 功
mechanical energy (n.) 力學能
the principle of the conservation of mechanical energy (n.) 力學能守恆原理
22. potential energy (n.) 位能 (勢能) / kinetic energy (n.) 動能
23. conservative force (n.) 保守力
24. momentum (n.) 動量 (linear + ~ 線動量 / angular + ~ 角動量)
* the conservation of linear momentum (n.) 線動量守恆
* the conservation of angular momentum (n.) 角動量守恆
25. impulse (n.) 衝量
26. collision (n.) 碰撞
elastic + ~ 彈性 / inelastic + ~ 非彈性
27. center of mass (CM) (n.) 質心
28. rigid body (n.) 剛體

⭐️ 重力與場
29. the principle of superposition (n.) 疊加原理
30. field (n.) 場 (⚠️ 英模曾經抄過各種「場」大餐，記得複習)
* gravitational field (n.) 重力場
* electromagnetic field (n.) 電磁場

⭐️ 克卜勒定律 (Keplers’ laws of planetary motion)
31. orbit (n.) 軌道
cf. orbital (n.) 軌域 (在高三化學淺談量子力學會講)
32. focus (n.) 焦點 (pl: foci)
33. perihelion (n.) 近日點 / aphelion (n.) 遠日點
cf. perigee (n.) 近地點 / apogee (n.) 遠地點
34. elliptical (a.) 橢圓的
35. escape velocity (n.) 脫離速度
———————————————————————
好多字俐媽都懂，
啊它們到底在講什麼？😂😂
(果然是門外漢哪⋯⋯)

感謝莊學長🙏🏼
.
#俐媽英文教室
#俐媽英文教室物理篇
#歡迎其他領域孩子投稿貢獻
#傳道有先後
#術業有專攻
#台大明明精銳盡出

你知道嗎？【最長的一天】#本日冷知識1529
　
大給厚，大家好。冬至湯圓吃完恰逢耶誕 ← 可不盡然是巧合。又忽有天文奇景日環食* 出現。科宅覺得振奮，有個梗一定要趁這個時機抖出來。
　
那就是海誓山盟，地久與天長——我們都知道台灣在北半球，冬至對咱來說是白天＝日照時數最短的一天。但各位朋友你知道嗎？冬至後的一兩天，卻意外的是地球上最長的一天。
　
「喔，科宅又在說瘋話了。」不不，其實道理很簡單，講個五千字你就懂了。喔喔不，別走ㄚ。三年前 Vsauce 有一集 "How Earth Moves" （地球怎麼動），只要看懂了你就會相信......麥摳的眉毛了。而小編沒有那麼俊俏的眉毛，於是只能試圖用文字和大家解釋三維空間中的運動現象。
　
「別試了。不會有用。」那好，我只講重點，那之後仍有興趣的人我們在留言區繼續聊問答ㄅ。
　
「冬至是白日最短」和「冬至後一兩天是一天最長」兩個陳述之所以不矛盾，當然是前者的 白日 和後者的 一天 說的是不同的定義。冬至是一年中日出最晚、日落最早，所以由日出到日落的日光時間最短的一天，主因是地球自轉軸傾倒了 23.5 度角，冬至這天對北半球來說太陽的「赤緯」（相對於地球赤道的仰角）最低，所以運行的軌跡很快就遇到地平線了。
　
後者的一天指的是 #太陽日（solar day），定義是今天的正午（日正當中）到明天的正午之間經過的時間。是透過觀測太陽方位，也就是看日晷的竿影來決定的（因為直視太陽眼睛會瞎，母湯喔）。
　
【是的，一年當中的每天其實並不一樣長】，如果你忘了這整篇文章的內容，記得這點就值得這集的冷了。這個事實反而對現代人來說比較驚訝，因為我們拋棄日晷很久了，都是透過精密的電子鐘錶／機械鐘錶認知時間。
　
鐘錶上的每天都等長的一天使用的是「平（均）太陽日」，也就是將一年平均分給 365.2425... 天後的結果。導致的結果是，若我們實際在 12:00 去觀測太陽，就會震驚地發現「一年裡只有四天你的手表說的正午會是真的正午」。
　
現在是年底，在推特、IG、FB的天文社群會開始流行發一個有點神祕的圖：2019 年的太陽軌跡。這個叫做「日行跡」（analemma）的圖是在一年之中，每天的同一個時間在同一個地方拍攝太陽。把所有照片疊成一張，得出的太陽８ 字形軌跡。８字形之中，只有太陽位在 ８的對稱軸上的四天，手表的中午和日晷的正午（竿影最短）會重合。
　
其餘日子裡，因為手表的時刻和日晷的時刻之間逐漸產生起起伏伏、你追我趕的落差，所以「同一個時間拍攝」（手表時間）太陽，才會在天上不同的位置，這就是日行跡的簡要由來。
　
是什麼造成每一天太陽不肯乖乖同一時間出現在同一個地方呢？地平論者：因為太陽和你我一樣都會賴床、上班塞車。地心說天文學家：笨笨的，當然是因為太陽除了繞地球運轉之外，還繞著一個本輪（epicycle）所以忽快忽慢的。這些不合時宜的可愛言論以下省略。
　
我們親愛的科學克卜勒：那是因為地球繞太陽公轉的的軌道不是正圓。橢圓軌道中的「等面積定律」（後世：克卜勒第二定律）說道——地球在近日點時運動得快、在遠日點時運動得慢。
　
這裡我真的無法解釋得比 YouTube 的解釋之王好，所以若你感到興趣，請從這個時間碼 [9:17] 開始看個半分鐘
youtu.be/IJhgZBn-LHg?t=557
　
地球的近日點在近代都落在 1 月 2 號到 5 號左右。下一次是落在 2020 年 1 月 5 號。←造成這三天落差的原因超有趣，近日點並不會自己亂跑，而是我們的曆法採用閏年，日期會亂跑，每四年一循環的緣故。
　
但一年最長的一天又不是地球近日點（perihelion），而是在冬至後幾天，原因就有點難用文字說明了，簡言之又是地軸歪 23.5 度的關係，因為太陽日是以太陽為準，太陽在黃道面上，但地球自轉是在赤道面上運動的，這樣３Ｄ的相對運動關係所導致的。
　
容我這麼簡化，如果地球是正圓形軌道公轉，則最長的太陽日會有兩天，一天在夏至，一天在冬至。但與橢圓軌道的影響疊加之下，冬至＋近日點的那一次就贏了。至於冬至和近日點之間只差三周這件事完全是天文學、以及人類歷史的巧合，#米蘭科維奇 先生對此頗有研究。
　
在日行跡上，最長的一天是８字形較大的那個環上，水平切線碰到的那天。也就是 12 月 25 日前後。
　
講那麼多這神奇的一天比平均值長多少呢？大約 30 秒而已，非常不顯著 XD
　
說真的，我這篇文章非常粗糙 sketchy，完全沒有想解釋到 100 % 準確，一來那樣要多花五千字，二來我自己也是花了三年才搞懂，何苦要和各位苦苦相逼 XD 只要和大家報告有這麼一回事，挑起大家的興趣之後，改天若各位忽然想起，想和朋友說，卻~~燈冷~~發現自己不是很懂的時候，就會再次認真研究了。
　
慢慢來，太陽不會跑走。這冷知識大概一千年內都不會過期。地球公轉軌道最大的擾動來自於月球和木星的萬有引力。
　
最後，你知道嘛？不只冬至和地球近日點差三個禮拜，今天和 #民主到期續約日 也差兩個半禮拜。去投票，該死的，沒有藉口，多謝。
　
＊附註：和日全蝕一樣，日環食只有在當天日半球的狹長地帶才能看到。2019/12/26 的日環食地帶的緯度低，通過斯里蘭卡、新加坡，在台灣只能觀測到日偏食。但好消息！近在 2020/06/21 的日環食地帶會通過台灣。

ดาวพุธ: ดาวที่ดวงอาทิตย์ถอยหลังได้

ดาวพุธเป็นดาวเคราะห์ที่ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดในระบบสุริยะ เป็นดาวที่ไร้ซึ่งชั้นบรรยากาศและเต็มไปด้วยหลุมอุกกาบาต ในด้านกลางวันนั้นมีอุณหภูมิร้อนจัด ส่วนด้านกลางคืนนั้นเย็นยะเยือก ไม่สามารถมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ได้ หากเราสามารถสังเกตเห็นพื้นผิวของดาวพุธได้ เราจะพบว่าพื้นผิวของดาวพุธนั้นแทบไม่ต่างอะไรกันกับดวงจันทร์ของเรา

ดาวพุธใช้เวลา 88 วันบนโลกในการโคจรรอบดวงอาทิตย์หนึ่งรอบ นั่นก็คือหนึ่งปีบนดาวพุธนั้นใช้เวลาเพียง 88 วันบนโลก

นอกจากนี้ ดาวพุธใช้เวลา 59 วันบนโลกในการหมุนรอบตัวเองหนึ่งรอบ อย่างไรก็ตาม คาบในการหมุนนั้นแตกต่างจากเวลา "หนึ่งวัน" ขึ้นอยู่กับว่าเราใช้นิยามอะไรในการอธิบายระยะเวลาหนึ่งวัน

บนโลกของเราหากเรานับ "หนึ่งวัน" คือเวลาที่โลกหมุนกลับมาครบรอบหนึ่งพอดี เราจะพบว่าหนึ่งวันนั้นใช้เวลา 23 ชั่วโมง 56 นาที สังเกตได้จากการที่ดาวฤกษ์กลับมาอยู่ตำแหน่งเดิมบนท้องฟ้า เราเรียกวันที่สังเกตจากดาวฤกษ์ว่า "วันดาราคติ" แต่หากเรานับหนึ่งวันโดยให้ดวงอาทิตย์กลับมาตำแหน่งเดิมบนท้องฟ้า (โดยเฉลี่ย) เราจะพบว่าหนึ่งวันสุริยคตินั้นใช้เวลา 24 ชั่วโมง ซึ่งเป็นนิยามที่เรามักจะใช้กัน เรียกว่า "วันสุริยคติ" สาเหตุที่วันทั้งสองแบบมีค่าแตกต่างกันนั้นเป็นเพราะว่าในขณะที่โลกหมุนรอบตัวเอง ตำแหน่งของโลกในวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ก็เปลี่ยนไปด้วยเล็กน้อย ทำให้โลกต้องหมุนเพิ่มอีก 4 นาทีจากหนึ่งวันดาราคติ ดวงอาทิตย์จึงจะกลับมายังตำแหน่งเดิม

สำหรับดาวพุธแล้ว หนึ่งวันดาราคติบนดาวพุธนั้นใช้เวลาเทียบเท่า 59 วันบนโลก แต่อย่างไรก็ตาม ด้วยความเร็วโคจรของดาวพุธที่เร็วกว่าบนโลกมาก ทำให้เวลาที่ดวงอาทิตย์กลับมายังตำแหน่งเดิมเหนือขอบฟ้าดาวพุธ หรือหนึ่งวันสุริยคติของดาวพุธนั้น ใช้เวลาทั้งสิ้นกว่า 176 วันบนโลก หรือยาวกว่าหนึ่งปีบนดาวพุธเกือบสองเท่า

นั่นหมายความว่าหากเราเกิดบนดาวพุธ ทุกวันของเราจะเป็นวันเกิดของเรา ไม่เพียงเท่านั้น วันเกิดของเราแต่ละวันจะกินเวลายาวนานถึงสองปี (ของดาวพุธ)!

แต่สิ่งหนึ่งที่ทำให้ดาวพุธแปลกยิ่งขึ้นไปอีกเทียบกับดาวเคราะห์ดวงอื่น ก็คือวงโคจรที่ค่อนข้างรีของมันในตำแหน่งที่ใกล้ดวงอาทิตย์ ด้วยความรีของวงโคจรนั้น ทำให้ความเร็วโคจรรอบดวงอาทิตย์นั้นเปลี่ยนแปลงไป ตามระยะห่างระหว่างดาวพุธกับดวงอาทิตย์

นั่นทำให้ ในช่วงหนึ่งที่ดาวพุธมีวงโคจรใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุด ความเร็วโคจรไปรอบๆ ดวงอาทิตย์นั้น มีมากกว่าอัตราในการหมุนรอบตัวเอง (ซึ่งคงที่) หากใครสังเกตดวงอาทิตย์อยู่บนดาวพุธในช่วงระยะเวลาสี่วันบนโลกก่อนและหลังจุดใกล้ดวงอาทิตย์ (perihelion) เราจะพบว่าดวงอาทิตย์เหนือขอบฟ้าของดาวพุธนั้นจะค่อยๆ ช้าลง ก่อนที่จะหยุดนิ่งอยู่บนท้องฟ้า ก่อนที่จะเคลื่อนที่ย้อนกลับจากทิศตะวันตกไปยังทิศตะวันออก และก็กลับมาเคลื่อนที่จากทิศตะวันออกไปตะวันตกอีกครั้งหนึ่ง

ยิ่งไปกว่านั้น หากขณะนั้นเราอยู่ในตำแหน่งที่ดวงอาทิตย์กำลังขึ้นพอดี เราจะสามารถสังเกตเห็นดวงอาทิตย์ค่อยๆ ขึ้นจากขอบฟ้า ก่อนที่จะมุดกลับลงไปและขึ้นมาใหม่อีกรอบหนึ่ง เป็นเพียงที่แห่งเดียวในระบบสุริยะที่เราจะสามารถสังเกตเห็นดวงอาทิตย์ขึ้นได้สองครั้งติดๆ กัน

ภาพ: ดาวพุธ โดยยานสำรวจ MESSENGER, NASA/JPL

อ้างอิง/อ่านเพิ่มเติม:
[1] https://en.wikipedia.org/wiki/Mercury_(planet)
[2] https://en.wikipedia.org/wiki/Apparent_retrograde_motion
[3] Flash animation - https://cseligman.com/text/planets/mercuryrot.htm

▫公主IG：https://www.instagram.com/dorabmontw
▫FB觀眾場社團：https://www.facebook.com/groups/BmonTeamFight
▫FB粉絲團網址：https://www.facebook.com/DorabmonVideo
▫投稿信箱：bmonsendingbr@gmail.com

0:00 開始
0:55 黎明使者 卡瑪
1:54 幽冥煞星 科加斯
3:46 性感護士 阿卡莉
4:31 星光守護者 柔伊
6:00 戰爭機器 提摩
6:50 要花多少才可以全造型？


———Music used———
Brain Trust

STARCAT - Odyssey
Music provide by Arcadium.
https://youtu.be/AZb6HNuxN3g

Til Death Parts Us - Aakash Gandhi

Perihelion - Cooper Cannell