【今天，你對山神不敬了嗎？】
這年頭許多雞毛蒜皮的事都能吵，最近戰火竟然延燒到了「那些年，我在山頂做的事」。我一開始以為自己也只是旁觀看熱鬧的人，但仔細一想，不對不對，這麼說我似乎也在無意間冒犯過山神？😅😅

這讓我想起著名影星威爾‧史密斯(Will Smith)在2012年接受訪談時所說的經典名言：「我在14歲的時候超級中二。但你看看，我14歲的時候沒有Twitter跟Facebook，所以我只有私底下中二啦。」

是吧，不管14歲、28歲或42歲，這年代只要上傳任何東西到網路都不安全，就一群人看來稀鬆平常的照片，給另外一群人看卻可以掀起軒然大波，但我這一篇想討論的不是事件本身，而是被民眾和媒體濫用的「山神」兩字。

比如說，有些人在山頂做了一些行徑，竟然常成為網路上的話題，最常看到的就是有批評者認為某些舉動「對山神不敬」。

.

【山神山神知多少】

我知道世界上有些地區之中，存在著傳統信仰與登山健行活動的衝突與互動，特別整理如下，讓大家在看臺灣之前有個參考基準。

⛰️〈喜馬拉雅山脈諸國與西藏〉
位於不丹的岡嘎本孫峰(Gangkhar Puensum, 7570 公尺)，就因為政府從1994年出於尊重信仰的理由，禁止攀登6,000公尺以上的山峰。隨後，更在2003年再因環保因素完全禁止登山活動 (應該是看到了鄰國尼泊爾的慘況)，據信使之成為現在世界上最高的未登峰。

世界第三高峰干城章嘉峰(Kanchenjunga, 8586公尺)於1955年英國首登之時，兩位登山者由於尊重當地錫金人(Sikkimese)的信仰，刻意在離山頂數公尺的地方打住，保持極頂處不受凡人侵犯，這不只流為後世佳話，也成了日後攀登這座山峰的默契 (至於其他隊伍有沒有嚴格遵守，就不知道了)。類似的情況也可見於1957年的魚尾峰(Machhapuchhre, 6993公尺)英國遠征隊，在距離峰點150公尺處刻意折返，但此後就禁止攀登了。

著名的西藏健行行程「轉山」所繞的岡仁波齊峰(Mount Kailash, 6638公尺)，同時是四個宗教的聖山，又鄰近幾條亞洲大河的發源地，一來尊重信仰，二來保護水源，所以禁止任何登山活動。80年代中期，中國政府曾發給傳奇登山家萊茵霍爾德‧梅斯納(Reinhold Messner)攀登許可，但這位義大利人拒絕了；2001年曾有謠言指出一支西班牙隊伍申請到了許可證，引發國際輿論沸騰，當時梅斯納就表示：「如果我們登上了這座山，就等於是攻取了人們靈魂的一部分。岡仁波齊峰既不高又不難，我會建議他們去尋找別的挑戰。」隨著中國政府出面闢謠，此事不了了之。

‧ 岡嘎本孫的原意：神靈三兄弟的雪白之峰(white Peak of the Three Spiritual Brothers)
‧ 干城章嘉的原意：高山白雪的五個寶藏(the five treasures of the high snow)，當地信仰中女神尤瑪‧三芒(Yuma Sammang)的居所。
‧ 岡仁波齊的原意：雪之珍寶(precious jewel of snows)，印度教中是濕婆神一家的住所、佛教中他是宇宙的中心須彌山，等等 ...

※照片正是岡仁波齊峰喔！一座超美的聖山。

.

🗻〈日本的山岳信仰〉

日本有著獨特的山岳信仰，從被列為世界遺產的富士山和紀伊山地即可見一斑。自中國大陸傳入的佛教與本土神道教結合之後，僧侶不只開始將山林當成靈修的場所，足跡還進入深山蠻荒地帶，認為此舉可增進修行的效果。素有東方馬特洪峰之稱的槍岳，即是由播隆上人首度登臨，甚至為了保障信眾的安全建立了山小屋和鐵鍊。由此可知，宗教信仰並不一定會封山，反而還可能是個開山的力量。

.

🌄〈馬來西亞的神山〉

看玉山裸照的新聞中，玉管處副處長說2015年曾有外國遊客在馬來西亞神山山頂拍裸照，然後發生了大地震，就被當地居民認為是觸怒了神靈。無獨有偶，我今年去神山健行的時候，就和帶攀岩徑道活動的當地嚮導聊到此事，結果那位膚色黝黑的大哥笑著說：「這兩件事情之間從科學上來看毫無關聯啊！地震怎麼會跟山神有關哩？大概只有村裡的老人會碎碎念吧！」

整體而言，可能是年輕一輩的緣故，擁有不同的觀念與知識，讓他對這件事情有自己的看法。再說，神山是一座徹底觀光化的山，也是當地社群的重要收入來源，怎樣對山才是不敬，他們解釋上自然會有很高的靈活性。

‧ 神山名字的由來眾說紛紜，其中一個的意思是受尊敬的亡者之地(the revered place of the dead)。

.

🧗〈美國的魔鬼塔案例〉

美國的情況可能是另一個極端，身為一個原住民沒什麼地位的自由國度，幾乎無人在乎他們的傳統信仰。在懷俄明州東北的魔鬼塔(Devils Tower)是個國家紀念區(national monument)，同時也是個攀岩勝地，曾帶領美國隊遠征K2未果的登山家弗利茲‧威斯納(Fritz Wiessner)就在1937年以現代攀岩技術首登其高達265公尺的火成岩石壁，而且全程只用了一個岩釘。

然而，這個地標同時也是周圍數個平原部族的聖地，所以近年興盛的攀岩活動引來了原住民領袖的批評。那攀岩的人回覆是啥？答案是「誰管你」，這個地方是國有地，我們有權這麼做。(但如果是在印地安領地的話，情況就對原住民有利)

最終經過協調，攀岩群體才同意在每年6月，也就是部族舉行儀式的時候暫停活動，但這充其量也只是個無強制力的君子協議，少數人認為政府不該因宗教信仰妨礙自由，甚至對國家公園發起訴訟呢。

綜上所述，大家應該初步瞭解了山岳信仰的多元背景，以及與現代登山活動、體制文化的衝突。然後我們就可以繼續往下看臺灣的情況。

.

【那麼，我們有山岳信仰嗎？】

讓我們將目光移回臺灣，面對一個事實：在台漢人的山岳信仰十分淺薄，或者極端一點說，還留著漢人先民對原住民的偏見殘跡。

許多人連山岳信仰都解釋不清楚，倒是很懂魔神仔、紅衣小女孩、黃色小飛俠、嘉明湖外星人。血淋淋的事實就是：沒人知道山神是什麼，鬼故事懂得還比神多，大家操持著「老佛爺要放在心裡尊敬」概念，道聽塗說、人云亦云。

相較之下，世居此地的原住民擁有與山林緊密結合的泛靈信仰，跟人們口中的山神較有關連，但將其名號掛在嘴邊的傢伙，又瞭解原住民的信仰系統嗎？多半不是，或根本99%不是，每人心中都有自己版本的山神，才是真相。看到別人的行為不順眼，看到人人都在罵，就也跟風抬出神的名號，搏扶搖而直上到一個空虛的道德制高點。

所以說，在山上發生了何事，就以公共場合的禮儀與公德心面相視之，所謂的「山神」對在台的漢文化圈來說，只是個虛無飄渺的概念，不似他國的聖山，是真的有個完整的信仰系統在其後撐腰。

三角點的基石亦同，比起大肆宣稱踩上去會觸怒山神，不如就單純當成一個公物或遺跡來看待。莫忘了，在日、台政府接力搬運各式石柱上山之前，那裡什麼都沒有喔。

.

【凡事講個尊重】

在我的觀念中，我們入山就只是講究個「尊重」兩字，尊重彼此、尊重環境、尊重他人信仰。山下應是如此，山上也無不同。

我本身無宗教信仰，先祖更不住在臺灣，但我知道這是原住民的老家，我願意跟著你一起在香菸、米酒之前默禱，向祖靈打聲招呼，助我們行程順利；我知道你的獵場也是我所關懷的環境，所以願意付出一份心力共同守護他。

公共場合講究的是禮貌，一個大家都能接受的行為模式，尤其是玉山這種熙來攘往的健行熱點，想要赤身露體拍照留念，就必須考慮到社會觀感如何。很麻煩我知道，但在公共場合就是如此。

當然，信仰是個人自由，但假如信仰只是建立在以一己好惡為準的口舌之快，那麼還有值得尊重的價值嗎？見仁見智。或者哪一天，我們的社會真會出現個「拜山教」或「基石派」宗教團體，發展屬於漢人的山岳信仰，統數十萬教眾號令江湖，那我想倒是值得 ... 期待？

🤔🤔

-------

Photo Credit: wallpapercave.com. Original author unknown. No copyright infringement is intended

坐著吉普車晃到了 #大吉嶺 上，有著以世界第三高峰干城章嘉峰（Kanchenjunga）的虎丘日出就該是你不管有沒有睡飽，都應該早起親臨的美景！

#大吉嶺虎丘日出🇮🇳一抬頭就能望見神蹟，應該是種幸福吧？
👉 https://yaoindia.com/archives/27278

攝影暨作者／喬安王
喬安王，大學時一直以為會成為傳播人卻不小心一腳踏入航空器，至今還在平流層討生活，現居台灣航空城。飛行近十年、走遍世界三十多國，享受大都市的活力四射也欣賞大自然的鬼斧神工，依舊保持著巨蟹座的戀家特質，宅在家還是最美好的事。

--

YaoIndia 就是要印度【旅人攝影藝廊積極徵稿中！】

如果你曾經踏上印度，紀錄了她的神秘及絢麗；如果你曾經踏足印度不為人知的巷弄，發現了她濃豔的人文風情。如果你也跟我們一樣，希望印度的美麗能被更多人看到，歡迎投稿至：hello@yaoindia.com！

來信時敬請提供1至3張照片（小圖即可）以供參考，並附上簡單文字介紹，信件請以「旅人攝影藝廊投稿」為標題，收復來信後我們將與您進一步洽談照片刊登事宜。


#YaoIndia就是要印度強檔推薦
🤔要印地亞誠摯推薦：印度尋奇之阿格拉紅堡百年風華
👉 https://youtu.be/P5exZME1EH8

#YaoIndia就是要印度全館優惠中！
購物滿888元，輸入折扣碼【YAOINDIA88DAY】立刻折價👉 https://shop.yaoindia.com/


YaoIndia 就是要印度︱認識印度，從這裡開始

#YaoIndia #就是要印度 #旅人攝影藝廊 #印度交通 #印度人文 #印度旅遊 #旅行攝影 #印度景點 #背包客 #Masala #印度教 #喜馬拉雅山 #香料 #作者專欄

25-29/8 này Trang Hạ có chuyến đi cùng các bạn Triip.me tới Bhutan 5 ngày 4 đêm. Đây là một chuyến đi đặc biệt vì được hỗ trợ chuyến bay thẳng Hà Nội - Bhutan, vừa tiết kiệm thời gian và chi phí cho mọi người, vừa là một trong những dự án du lịch lớn nhất của đội ngũ Triip khi được sự phối hợp của các cơ quan quản lý ngành du lịch tại Bhutan.

Mình rất muốn giới thiệu chuyến đi với những bạn nào chưa đi được Bhutan vì chi phí quá đắt đỏ (mọi người google có thể biết rõ), và các thủ tục rất phức tạp khi đi du lịch tại Bhutan. Nhưng mình có một mong muốn cao hơn, là chuyến đi về miền đất của Hạnh phúc và Sự tử tế sẽ rất tuyệt vời nếu có bạn đồng hành tốt. Mình nghĩ những bạn đang gặp sang chấn tâm lý, lưỡng lự trước những quyết định quá lớn của cuộc đời, cần một người lắng nghe chia sẻ và trò chuyện, cùng tìm giải pháp thiết kế một tương lai gần yên ổn và tự tin hơn, thì mong bạn đăng ký chuyến đi này cùng mình!

Năm ngày bốn đêm thực ra nếu với dân phượt chỉ là một chuyến đi phượt, thêm một điểm đến, nhưng với người có tâm sự, có dự định táo bạo thay đổi tương lai, muốn định thần sau những khoảng trống, cần lời khuyên cho những cân nhắc, thì đây lại là một chuyến đi gợi mở và thêm năng lượng cho những quyết định quan trọng sắp tới.

Nếu bạn đã mệt mỏi vì quá chật vật kiếm sống và đối phó với cuộc sống thời gian gần đây, chuyến đi này gần giống một chuyến đi sắp đặt lại những kế hoạch quan trọng, bạn cần một khoảng nghỉ thật ngắn để bắt đầu đi tới những dự định rất dài, rất cô đơn trước mặt!

Chỉ còn hơn 1 tuần để đăng ký, nếu là độc giả của Trang Hạ, được giảm giá đặc biệt từ 45,8 triệu còn 35 triệu, trọn gói toàn bộ hành trình TheBestBhutan by Triip. Mình sẽ đi từ Nội Bài vào sáng sớm 25/8 và về đêm 29/8, trong trọn vẹn 5 ngày đó, mình cũng hy vọng được gặp những bạn đồng hành am hiểu về một lĩnh vực nào đó (nhất là bảo hiểm và quản lý tài chính, triết học, giáo dục) để học hỏi được từ bạn một khóa ngắn hạn kiến thức ở lĩnh vực mình quan tâm.

Lịch trình như ở dưới đây, cuối cùng là links vào website của chuyến đi, hy vọng mọi người cứ đặt câu hỏi luôn cho Ban tổ chức ở cuối website TheBestBhutan nhé!

Khám phá văn hoá Bhutan 5N4Đ Thimphu - Punakha - Paro
Trải nghiệm đặc biệt bay thẳng từ Hà Nội, VN (25/08/2018
-29/08/2018)

Vương Quốc Bhutan nằm trên dãy Himalaya, giữa Trung Quốc và Ấn Độ- một quốc gia Phật Giáo được bao phủ bởi những ngọn núi cao, những thung lũng sâu. Nơi mà lòng trắc ẩn và trí huệ là thước đo cho mọi sự việc trong cuộc sống, và nơi mà nhà Vua quy định sự phát triển đất nước bởi ” Tổng Hạnh Phúc Quốc Gia”.
Ở Bhutan, nơi mà chúng ta được nhìn thấy con người đối xử với nhau bằng lòng tử tế, chân thành và từ bi hỉ xả như một điều hiển nhiên mỗi ngày.
Chuyến đi đến Bhutan sẽ là một trải nghiệm vô cùng đáng nhớ và trân quý không chỉ giúp chúng ta biết thêm, hiểu thêm về một vùng đất, mà quan trọng hơn là tìm về Hạnh phúc nội tại, Hạnh phúc giản đơn trong cuộc sống của mỗi con người…

Ngày 1: Paro-Thimphu
● Bảo tháp tưởng niệm
● Tượng phật ngồi
● Bưu điện thị trấn Thimphu
● Tashichho Dzong
Ngày 2: Thimphu-Punakha
Thăm Thiền viện Tango ở Thimphu
Trên đường tới Punakha, ghé thăm:
● Cổng trời Dochula
● Chimmi Lhakhang
Ngày 3: Punakha-Paro
Buổi sáng ở Punakha, ghé thăm:
● Punakha Dzong
● Cầu treo Punakha
Sau đó đi về Paro để nghỉ tại Paro.
Ngày 4: Đi bộ đến Tiger's Nest
Ngày 5: Paro
Buối sáng,ghé thăm:
● Kyichu Lhakhang
● Bảo tàng quốc gia
Nếu còn thời gian, dạo quanh thị trấn Paro, rồi ra sân bay về lại VN

Ngày 1 (25/08/2018): Hà Nội - Paro (Bhutan) - Thimphu (65km / 1.5 tiếng)

Paro (Độ cao 2200m/7218ft): Paro là thị trấn duy nhất ở Bhutan có sân bay quốc tế với một đường băng duy nhất và chuyến bay tới Paro được xem là một trong những trải nghiệm rất tuyệt vời và ngoạn mục nhất trên thế giới.
Trong khi bay vào và ra khỏi Bhutan, bạn có thể được nhìn thấy ngọn núi Everest, Kanchenjunga, Makula, và những đỉnh núi cao khác như Jomolhari, Jichu Drakey and Tsrim Gang. Vẻ đẹp của thung lũng Paro được gói gọn trong sự đa dạng văn hóa, khung cảnh tuyệt đẹp và hàng trăm câu chuyện thần thoại. Nó là nơi tọa lạc của nhiều ngôi chùa cổ ở Bhutan và Thiền Viện, Bảo tàng quốc gia và nơi có sân bay quốc tế duy nhất của Bhutan.

Sau khi hạ cánh ở Paro, HDV sẽ đưa bạn tới Thimphu, thủ đô của Bhutan ở độ cao 2320m, tới khách sạn và làm thủ tục nhận phòng.
Thimphu (độ cao của Thimphu là 2320m so với mực nước biển) là một thị trấn nhỏ mang nhiều nét đặc trưng nằm trong trái tim của dãy Hymalaya với dân số khoảng 100,000 người.
Thimphu là thủ đô của Bhutan là trung tâm của chính phủ, tôn giáo và thương mại.
Khi tới thủ đô Thimphu chúng ta sẽ ghé thăm những nơi sau:

Bảo tháp tưởng niệm: Được xây vào năm 1974 để tưởng nhớ nhà vua thứ III của Bhutan, Jigme Dorji Wangchuck. Công trình kiến trúc tôn giáo này chỉ xoay quanh theo một chiều duy nhất – chiều kim đồng hồ.

Tượng phật ngồi: Tham quan tượng Phật ngồi lớn nhất trên thế giới. Nơi đây cũng là tu viện cho các thiền sư và là nơi nghỉ chân cho khách tham quan. Hãy tận hưởng quang cảnh kì vĩ của thành phố Thimphu từ điểm này.

Bưu điện thị trấn Thimphu: Bưu điện của thị trấn có lưu giữ một bộ sưu tập phong phú các loại tem. Điểm đặc biệt của bưu điện này là du khách có thể làm một con tem từ bức ảnh của chính mình và những con tem này có thể được dùng để dán trên phong bì và gửi đi như bình thường.

Tashichho Dzong: Đây là tòa nhà chính của ban thư ký, nơi các bộ chính phủ, các cơ quan của Nhà vua, ngai vàng, các văn phòng và khu nhà ở của các cơ quan nhà sư được đặt. Các pháo đài khổng lồ, hay còn có tên gọi là pháo đài vinh quang của tôn giáo, ban đầu là một công trình kiến trúc nhỏ nhưng đã được Vua Jigme Dorji Wangchuck cho mở rộng vào năm 1965. Công trình dzong tuyệt đẹp này nằm ở rìa phía Bắc của Thimphu và bên bở Tây của sông Wang Chhu, hoà hợp một cách hoàn hảo với phong cảnh của thung lũng, tạo cho thành phố Thimphu đường nét vừa quyền quý vừa vương giả. Dzong này cũng là nơi nhà vua thứ năm - vị vua hiện tại của Bhutan, làm lễ đăng quang vào năm 2008.

Qua đêm ở Thimphu.

Ngày 2 (26/08/2018): Thimphu - Punakha (77km / 3 tiếng):

Sau bữa sáng tại khách sạn, đi bộ khoảng 2 tiếng đến Thiền viện Tango:
Thiền viện này có một vị trí tôn giáo quan trọng từ thế kỉ 12, khi đây là nhà của vị Lama đã đưa trường Drukpa Kagyupa của Phật giáo tới Bhutan. Tu viện được xây vào thế kỉ 15 bởi Drukpa Kunley (Phật Điên). Tango là trung tâm học thuật về Phật giáo ở mức cao nhất ở Bhutan. Gần như mọi Je Khenpo (đại sư đứng đầu tôn giáo của Bhutan) đều đã hoàn thành chương trình học 9 năm ở đây. Sau khi kết thúc kì học, các nhà sư thường dành 3 năm, 3 tháng, và 3 ngày ngồi thiền ở thiền viện Cheri gần đó.

Tiếp tục lên đường đi đến Punakha. Nơi đây đã từng là thủ đô của Bhutan trong suốt thời đại của Zhabdrun Ngawang Namkgyal, người sáng lập ra Bhutan. Ngày nay, nó là trung tâm hành chính và tín ngưỡng của quận và nhà mùa đông của Thiền viện trung tâm Bhutan. Nơi đây được phù hộ với khí hậu ôn hòa và bởi vì hệ thống thoát nước tự nhiên từ sông Pho (Nam) và Sông Mo (Nữ), thung lũng Punakha cung cấp một lượng phong phú các loại cây trồng và hoa quả.

Trên đường đi ghé thăm Cổng trời Dochula. Cổng trời với 108 chorten tưởng niệm, nằm ở độ cao 3,100m và ở cạnh vườn bách thảo đầu tiên của đất nước. Thời tiết ở đây nhìn chung là nhiều sương mù và hơi lạnh. Tuy nhiên khi bầu trời quang đãng, du khách có thể chiêm ngưỡng khung cảnh hùng vĩ của dãy núi Bhutan từ trên này.

Điểm đến tiếp theo là Chimmi Lhakhang: Đi dạo qua đồng lúa để đến Chimmi Lhakhang, tu viện được xây vào năm 1499, bởi Lama Ngawang Chogyal tại nơi mà anh họ của ông – Lam Drukpa Kuenley – đã đánh bại một con quỷ hùng mạnh và ban phước cho vùng đất. Tu viện này cũng được ví như là “Niềm tin của sự sinh nở” và được tin tưởng bởi nhiều cặp đôi ghé thăm và cầu nguyện để có một mụn con vào năm sau.

Qua đêm ở Punakha.

Ngày 3 (27/08/2018): Punakha - Paro (130km / 4-5 tiếng):

Buổi sáng tham quan những điểm sau ở Punakha:

Punakha Dzong: Cái tên có nghĩa là Cung điện của niềm hạnh phúc lớn. Pháo đài này đứng đó nguy nga trong vùng đất nới mà hai con sông (Sông Pho và Sông Mo) gặp nhau. Pháo đài Punakha có một nét đặc biệt trong lịch sử của Bhutan như là nơi mà Vị vua Bhutan đầu tiên, Ugyen Whangcheck, lên ngôi năm 1907. Nó cũng là nơi cư trú mùa đông của Je Khenpo
(Thủ lĩnh tinh thần) và toàn bộ thầy sư.

Cầu treo Punakha: Đây là một cây cầu thú vị cho những ai đam mê chụp ảnh.

Sau đó lên đường đi tới Paro để qua đêm tại đây.

Ngày 4 (28/08/2018): Đi bộ đến tu viện Taktsang (Tiger's Nest), khoảng 5 tiếng hai chiều

Biểu tượng quan trọng nhất của Bhutan, Tiger’s Nest của thiền viện Taktshang nằm cheo leo trên một vách núi dốc đứng, 300 mét phía trên thung lũng Paro. Tổ hợp thiền viện được khởi công vào năm 1692, xung quanh hang động Taktsang Senge Samdup, nơi tương truyền rằng Guru Padmasambhava (Guru Rinpoche) đã ngồi thiền trong 3 năm, 3 tháng, 3 tuần, 3 ngày, và 3 giờ vào thế kỉ thứ 8. Guru Rinpoche có công truyền bá đạo Phật vào Bhutan, và là vị thần bảo hộ của đất nước.
Taktsang trong tiếng Tây Tạng nghĩa là “nơi nghỉ chân của hổ”. Theo truyền thuyết, Guru Rinpoche đã bay tới nơi đây từ Tây Tạng trên lưng một con hổ cái. Nơi này được dùng để thuần hoá con hổ ma quỷ. Một phiên bản khác của truyền thuyết kể rằng, một người vợ cũ của một đế vương, tên là Yeshe Tsogyal, sẵn lòng trở thành đồ đệ của Guru Rinpoche ở Tây Tạng. Bà biến thành một con hổ cái, mang Guru Rinpoche trên lưng và bay từ Tây Tạng đến nơi đặt Taktsang hiện giờ ở Bhutan. Tại một trong những hang động ở đây, vị Guru đã ngồi thiền và hoá thân thành 8 hình dạng. Địa điểm này bắt đầu mang màu sắc linh thiêng và được biết đến cái tên “Tiger’s Nest”.
Thiền viện Taktshang được coi là nơi thờ đạo Phật thiêng liêng thứ 10 trên thế giới. Du khách có thể thăm quan ba ngôi đền khác nhau trong tổ hợp chính của Taktshang. Tổng cộng chuyến đi khoảng 3-4 tiếng, bạn có thể yêu cầu dịch vụ cưỡi ngựa ở chân núi.

Buổi chiều: Thư giãn và tận hưởng Manchu Spa tại khu nghỉ dưỡng Naksel hoặc khám phá ngôi làng bên cạnh.

Qua đêm tại Paro.

Ngày 5 (29/08/2018): Trở về Hà Nội

Sau bữa sáng tại khách sạn, ghé thăm những điểm sau ở Paro:

Kyichu Lhakhang: Đây là một trong những đền thờ cổ xưa nhất và thiêng liêng nhất của Vương quốc có niên đại từ thế kỷ thứ 7 (cùng thời với Jambey Lhakahng ở Bumthang). Tương truyền có một con quỷ khổng lồ nằm dài trên khắp vùng Tây Tạng và dãy núi Himalaya để ngăn chặn sự truyền bá của đạo Phật. Để đánh bại con quỷ, đức vua Songtsen Gampo đã quyết định xây 108 ngôi đền, để đặt rải rác trên người nó. Vì thế, khoảng năm 659 sau Công nguyên, ngôi đền được xây ở ngay bàn chân trái của con quỷ. Đây là một trong những ngôi đền cổ nhất của quận Paro. Người ta tin rằng hai cây cam được trồng ở Kyichu Lhakhang ra trái quanh năm.

Bảo tàng quốc gia: Ta Dzong (Tháp đồng hồ) được xây dựng từ trong thế kỷ thứ 17 để bảo vệ pháo đài Paro Rimpong phía dưới. Có câu chuyện kể rằng vị vua đầu tiên đã bị giam giữ 1 tù nhân trong tháp này khoảng 1 tuần. Sau đó vị vua đời thứ 3 đã sửa chữa lại Ta-Dzong và chuyển mục đích sang làm Bảo tàng Quốc gia. Khách tham quan tới Bảo tàng sẽ làm quen với cách sống của người Bhutan và tìm hiểu với lịch sử tự nhiên và văn hóa.

Nếu còn thời gian, dạo quanh thị trấn Paro, nghỉ ngơi, thư giãn, sau đó ra sân bay về lại Hà Nội

Giá bao gồm:
- Vé máy bay khứ hồi Hà Nội – Bhutan
- Bảo hiểm du lịch
- Đưa đón tại sân bay ở Bhutan
- Khách sạn tiêu chuẩn 3* - 5* tại Bhutan (2 đêm khách sạn 5 sao Naksel tại Paro)
- Phí visa
- Các bữa ăn theo hành trình (sáng, trưa, tối) ở Bhutan
- Nước khoáng suốt hành trình ở Bhutan
- Xe riêng máy lạnh ở Bhutan
- Vé vào các điểm tham quan ở Bhutan
- Hướng dẫn viên người Bhutan, nói tiếng Anh (kèm tài liệu tiếng Việt)
- Tài xế riêng ở Bhutan
- Thuế và phí du lịch của Chính phủ ở Bhutan
- Trang phục truyền thống của Bhutan (Gho và Kira)

Giá chưa bao gồm:
Chi phí cá nhân và tiền tip (mức gợi ý $10/ngày/khách cho cả HDV và tài xế)

#bestbhutanbytriip

http://bestbhutantravel.com/project/bay-thang-hn-5n4d-02/